Door klimaatverandering wordt het in Nederland steeds warmer, vooral in dichtbebouwde, versteende stadswijken. Hittestress komt daardoor steeds vaker voor, en de gevolgen zijn ongelijk verdeeld. In Cooling down the city bundelen bewoners van de Cartesiusbuurt in Utrecht hun krachten met kennisinstellingen, de gemeente en buurtpartners om te onderzoeken hoe nieuwbouwbuurtenbeter bestand kunnen worden tegen hitte. Samen brengen we drie vragen samen: hoe krijgen bewoners grip op hitte in huis, welke ingrepen helpen, en hoe kunnen die oplossingen bijdragen aan een toekomstbestendige inrichting van de stad?
Publiek als onderzoeksgemeenschap
Burgerwetenschap is een manier om samen met bewoners de leefomgeving te onderzoeken. Met open-source sensoren brengen bewoners van de Cartesiusbuurt de temperatuur in hun woningen in kaart. De buurt bestaat geheel uit nieuwbouwhuizen die goed geïsoleerde zijn, waar hitte zich op een eigen manier gedraagt. Door zelf te meten, de data te analyseren, en ervaringen en kennis uit te wisselen met de projectpartners krijgen bewoners grip op hitte en handelingsperspectief.
Metingen combineren
Bij Cooling down the city combineren we metingen door twee typen sensoren met digitale check-ins die bewoners vragen naar hun ervaring van de temperatuur in en om het huis. We gebruiken hittesensoren die op deze website uit te lezen zijn en fijnstofsensoren waarvan de data op knowyourair.net bekeken kan worden. Omdat bij hittestress temperatuur, luchtkwaliteit en ervaring nauw met elkaar verknoopt zijn leidt deze combinatie tot waardevolle, gelaagde kennis.
Van meting naar handelingsperspectief
Op basis van sensordata en hun eigen ervaringen worden bewoners en betrokken professionals vanuit de gemeente Utrecht, ontwikkelaars, woningcorporaties en investeerders uitgenodigd om in gesprek te gaan onder begeleiding van experts in burgerwetenschap. Samen werken zij aan actieplannen tegen hittestress: van wat je zelf in huis kunt doen, tot ingrepen in de buurt en strategieën voor de inrichting van de stad.
Wie is wie
Waag Futurelab
Waag Futurelab zet haar expertise in op het gebied van burgerwetenschap, participatie en open technologie, om bewoners meer grip te geven op hun leefomgeving. Burgerwetenschap is onderzoek dat niet naar, maar met de burger wordt gedaan.
Imme Ruarus, Nehis Osagie, Jikke van den Ende, Lodewijk Loos, Alain Otjens, Teije Terhorst, Emma Schep
Universiteit Utrecht
De Universiteit Utrecht is een internationaal vooraanstaande onderzoeksuniversiteit waar studenten en onderzoekers samen werken aan een betere wereld. Drs. Sophie van Balen is als projectleider en onderzoeker verbonden aan deze studie. De betrokken projectgroep bestaat verder uit dr. Hanneke Posthumus, dr. Marije Lammers, dr. Tina Venema, prof. dr. Kees de Hoogh, prof. dr. Roel Vermeulen, prof. dr. Wouter Boon, dr. Gerald Mollenhorst, en dr. Laura Weiss. Vragen over het project kunnen gestuurd worden aan onderzoek-cartesius [ at ] uu.nl.
Convenant Bouwen aan een Gezonde Wijk
Cooling down the city is onderdeel van het convenant ‘Bouwen aan een Gezonde Wijk’, waarin partners samenwerken aan gezonde, leefbare wijken.
Pathways to Sustainability
Pathways to Sustainability is het interdisciplinaire duurzaamheidsprogramma van de Universiteit Utrecht, dat onderzoekers, partners en bewoners verbindt rond maatschappelijke vraagstukken.
Institute for Preventive Health
Het Institute for Preventive Health richt zich op preventie en een gezonde leefomgeving, en brengt die kennis in bij het onderzoek naar hittestress in de wijk.
Cooling down the city is een samenwerking van bewoners van de Cartesiusbuurt, Waag Futurelab, de Universiteit Utrecht en de partners van het convenant ‘Bouwen aan een Gezonde Wijk’. Het project loopt van 1 januari 2026 tot en met 30 juni 2028.
→ Woon je in Cartesius en wil je ook meedoen?
Meld je dan aan via www.onderzoek-cartesius.nl/aanmelden